Năm 14 tuổi, tại Đại hội Thể thao Học sinh Trung học Thế giới, cô chạy 100m trong 11 giây 56, cân bằng kỷ lục đại hội tồn tại suốt 41 năm, phá kỷ lục đại hội ở cự ly 200m, giành trọn hai huy chương vàng;

15 tuổi vượt cấp tham gia thi đấu ở nhóm người lớn, thành tích 100m liên tục được làm mới từ 11 giây 32, 11 giây 29, 11 giây 10, 11 giây 08, cho đến 11 giây 06 tại kỳ Asiad năm nay;

Tại Asiad lần thứ 20 Aichi - Nagoya vừa bế mạc, cô giành tổng cộng 4 huy chương gồm 3 vàng 1 bạc.

Tuổi còn rất trẻ nhưng thực lực nổi bật, Trần Dư Hiệt chưa đầy 18 tuổi khiến người ta kinh ngạc không chỉ bởi thành tích, mà còn bởi sự tự tin, thư thái và kiên cường của cô. Mới đây, chuyên mục "Đối diện" của Đài Truyền hình Trung ương đã phỏng vấn riêng "chị bé" Trần Dư Hiệt, cùng tìm hiểu về cây săn thành tích đầy thư thái này.

01

Tại kỳ Asiad này, do nhà đương kim vô địch 100m nữ Cát Mạn Kỳ bất ngờ chấn thương ở vòng loại và phải sớm dừng bước, Trần Dư Hiệt lần đầu tham dự Asiad đã một mình gánh vác trọng trách chinh phục huy chương vàng 100m nữ cho đội tuyển Trung Quốc.

Trước khi trận chung kết bắt đầu, ống kính bắt được cảnh cô quấn chiếc chăn hoa nhỏ nghỉ ngơi tại sân tập, đoạn video này sau đó gây sốt trên mạng, cư dân mạng đồng loạt cảm thán về "sự thư thái siêu đỉnh" của "chị bé" này.

Nói về trạng thái lúc đó, Trần Dư Hiệt cho biết mình đang diễn tập trước trận chung kết trong đầu, mô phỏng toàn bộ chuỗi động tác như hiệu lệnh xuất phát của từng cuộc đua. "Đó là một trạng thái bình tĩnh, giữ cho cảm xúc của mình bình ổn, giữ tâm thế bình thường thì mới chú ý được từng chi tiết."

Cuối cùng, Trần Dư Hiệt vô địch với cách biệt 0,13 giây so với người về nhì. Cô chạy 11 giây 06, nâng kỷ lục đại hội tồn tại 24 năm thêm 0,09 giây, đồng thời làm mới thành tích cá nhân tốt nhất và kỷ lục U20 (trẻ) châu Á, khi ấy cô còn chưa đầy 18 tuổi. Sau cuộc đua, khoác lá quốc kỳ, Trần Dư Hiệt phấn khích nói với gia đình qua ống kính: "Con thành tài rồi!"

Theo cô, mong ước lớn nhất của bố mẹ là cô được khỏe mạnh, tránh xa chấn thương, bình an suốt cuộc đời. "Là con của họ, có lẽ con càng mong có thể để bố mẹ thấy rằng con không phải bông hoa trong nhà kính, không phải chú chim non há miệng chờ mớm."

Bố mẹ Trần Dư Hiệt đều xuất thân là vận động viên chạy ngắn, bên ngoài cũng gắn cho cô nhãn mác "thiếu nữ thiên tài", nhưng việc theo đuổi điền kinh không phải là lời khuyên của bố mẹ cô. Trước năm lớp 5 tiểu học, Trần Dư Hiệt tập quần vợt. May mắn thay, thầy giáo thể dục đã phát hiện ra sức bật bẩm sinh từ tư thế chạy của cô, Trần Dư Hiệt vì thế chuyển sang điền kinh và gặp được người thầy Ngô Á Tồn.

02

Ngày 27 tháng 9, trong cơn mưa tại sân vận động Mizuho, Nagoya, nội dung 200m nữ môn điền kinh Asiad diễn ra. Trần Dư Hiệt thi đấu cùng các tay chạy hàng đầu châu Á như nhà đương kim vô địch, ngôi sao Singapore Pereira, trận chung kết cạnh tranh đặc biệt gay gắt.

Trong cuộc đua này, Trần Dư Hiệt có phản xạ xuất phát nhanh hơn Pereira, nhưng sau khi từ đường cong vào đường thẳng, Pereira dần chiếm ưu thế. Trần Dư Hiệt cuối cùng giành huy chương bạc với thành tích 22 giây 93, kém nhà vô địch 0,15 giây.

Khi được phỏng vấn, cô cho biết ở đoạn cuối cự ly 200m, tất cả các vận động viên đều ở đỉnh điểm tích tụ axit lactic. Đối thủ dẫn trước, bản thân vô thức chạy theo nhịp của đối phương, bị giới hạn bởi chênh lệch sải bước nên khoảng cách bị kéo giãn. Giữ được nhịp độ của chính mình thì có thể thu hẹp khoảng cách. Cô cho rằng sự chuẩn bị thực lực trước giải của mình chưa đủ, thành tích cá nhân tốt nhất và thành tích tốt nhất mùa giải của tay chạy Singapore đều tốt hơn mình, thực lực của đối phương quả thật nhỉnh hơn một bậc.

Ngày thứ hai sau chung kết 200m, cũng là một đêm mưa, trận chung kết tiếp sức hỗn hợp 4x100m diễn ra. Trần Dư Hiệt chạy chặng thứ tư, khi nhận gậy thì ba chặng trước đã tạo được khoảng cách dẫn trước rõ ràng. Ở chặng cuối, Trần Dư Hiệt hoàn thành cú vượt lên, đội tuyển Trung Quốc thắng sát nút đội Thái Lan với cách biệt mong manh 0,09 giây để giành chức vô địch.

Đây là lần đầu tiên nội dung này trở thành nội dung chính thức của môn điền kinh tại Asiad, đồng thời cũng là nội dung chính thức mới được bổ sung tại Olympic Los Angeles. Đội tuyển Trung Quốc qua đó giành huy chương vàng đầu tiên trong lịch sử Asiad ở nội dung này, đồng thời lập kỷ lục châu Á và kỷ lục đại hội.

03

Đằng sau màn thể hiện trên sân đấu trông có vẻ nhẹ nhàng là vô số lần luyện tập lặp đi lặp lại và tự đấu tranh với chính mình của Trần Dư Hiệt. Thói quen khuỷu tay mở ra ngoài hình thành từ việc tập quần vợt hoàn toàn trái ngược với yêu cầu đánh tay thẳng trước sau của môn chạy ngắn.

Để sửa động tác tưởng chừng nhỏ nhặt này, mỗi ngày cô phải lặp lại động tác đánh tay hàng trăm, hàng nghìn lần, thường xuyên tập đến mức cánh tay mỏi nhừ không nhấc lên nổi. Không chỉ vậy, cô còn coi những buổi tập khô khan như "lên cấp đánh quái", chủ động tập thêm cho mình. Nâng cao đùi 40 giây, cô làm 1 phút; 4 tổ chạy nước rút 200m, cô tăng lên 6 tổ.

Từ khi bắt đầu tập điền kinh, Trần Dư Hiệt luôn duy trì nhịp độ tập luyện ngoại trú. Lên cấp ba, thời khóa biểu của cô do nhà trường và trường thể thao cùng xây dựng: buổi sáng học văn hóa, buổi chiều tập luyện, buổi tối về trường học tự học, nhà trường sẽ sắp xếp giáo viên dạy bù cho cô trong giờ tự học buổi tối.

Theo Trần Dư Hiệt, việc học và điền kinh bổ trợ cho nhau, thiếu một trong hai đều không được. Theo năm tháng, đến khi tóc đã bạc, có lẽ sẽ không chạy ra được thành tích như thời mười mấy, hai mươi mấy tuổi. Nhưng khi bước ra xã hội, thứ mà ta dựa vào chính là kiến thức và sự tu dưỡng tích lũy khi còn trẻ.

04

Nói về những gì thể thao mang lại cho sự trưởng thành của bản thân, Trần Dư Hiệt cho rằng điều quan trọng nhất là học được cách chịu khổ.

Thể thao thi đấu luôn đi kèm rủi ro chấn thương. Trong tương lai, dù gặp chấn thương hay thành tích rơi vào giai đoạn chững lại, đều cần hoàn thành sự chuyển đổi tâm lý, không còn cố chấp rằng ngày nào cũng phải tiến bộ, mà tập trung làm tốt những việc cần làm của mỗi ngày hiện tại.

So với việc chạy đua cường độ, huấn luyện viên Ngô Á Tồn của Trần Dư Hiệt chú trọng hơn đến hiệu quả tập luyện của cô, thường ngày còn dựa vào các chỉ số sinh lý, sinh hóa để phân tích xem việc tập luyện có vượt quá tải hay không. Nhờ kiên trì tập luyện khoa học trong thời gian dài, Trần Dư Hiệt về cơ bản không bị chấn thương.

Sớm bước vào sân đấu chuyên nghiệp, nổi tiếng từ khi còn nhỏ, Trần Dư Hiệt cảm thấy mình còn một quãng đường thi đấu rất dài trước khi giải nghệ. Cô từng cười nói trong một cuộc phỏng vấn rằng bây giờ mình là "chị bé", nhưng khi giải nghệ hy vọng sẽ là "huyền thoại trụ bền".

Ngoài sân đấu, hào quang không làm xáo trộn nhịp sống của cô. Cô vừa kiên trì tập luyện chuyên nghiệp, vừa dốc sức ôn thi đại học năm tới. Trần Dư Hiệt nói: "Dù là được tuyển thẳng hay thi để lên đại học, cuối cùng vẫn phải đi học. Tôi nghĩ mình còn phải tự soi xét bản thân trong từng ngày bình thường."

Khi được hỏi về hình dung cho cuộc đời, Trần Dư Hiệt nói cô chỉ mong có thể sống vui vẻ trọn một đời, những thứ khác đều không cưỡng cầu. Cô thích cuộc sống bình dị hơn, muốn nắm giữ từng ngày, vun vén cuộc sống nhỏ của riêng mình.

"Cuộc sống nhỏ của tôi có lẽ là bố mẹ vẫn còn đó, họ có thể ở bên tôi nhiều nhất có thể, kể cả huấn luyện viên của tôi. Chỉ cần mỗi ngày mọi người đều sống vui vẻ, khỏe mạnh, tôi nghĩ không cần đạt thành tích quá lớn, có lẽ sống những ngày bình bình đạm đạm, những ngày có thể nhìn thấy trước điểm cuối, cũng là một loại hạnh phúc."

Cập nhật lúc 2026-10-13 20:08